Registratie en bewaartermijnen

Uittreksel justitiële documentatie

Als u een strafbaar feit pleegt, komt dat meestal op uw uittreksel justitiële documentatie te staan. In de volksmond heet dat ook wel het strafblad. Wat wel en niet op uw strafblad komt en hoe lang het erop blijft staan, is geregeld in de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens en het Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens.

Wanneer krijg ik een strafblad?

Dat is een vraag die niet makkelijk te beantwoorden is. Gaat het om een misdrijf of een overtreding? Wat voor straf kreeg u hiervoor? En om wat voor feit ging het?

Hieronder zullen we iets meer informatie geven zodat u een indruk krijgt. Maar let op: er zijn veel uitzonderingen. Wilt u weten hoe het in uw geval is, dan kunt u het beste inzage vragen in uw justitiële documentatie. Ook daarover geven we uitleg. Verder geven we informatie over de bewaartermijn van de informatie op het strafblad. Deze informatie blijft namelijk een bepaalde tijd geregistreerd staan. Realiseert u zich dat er een verschil is tussen wat op uw strafblad staat en de verklaring omtrent het gedrag (VOG, ook bekend als verklaring van goed gedrag).

Misdrijven en overtredingen

De wet bepaalt of een delict een misdrijf of een overtreding is. De ernstigere delicten zijn misdrijven en de rest zijn overtredingen. Beide staan in het Wetboek van Strafrecht maar ook in allerlei bijzondere wetten en regelingen (zoals bijvoorbeeld de Opiumwet, Wegenverkeerswet 1994, Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990, Wet op de economische delicten, Wet wapens en munitie en vele andere).

In het Wetboek van Strafrecht (Sr) staan de misdrijven in het tweede boek (de artikelen 92 tot en met 423 Sr). In het derde boek staan de overtredingen (de artikelen 424 tot en met 479 Sr). In de meeste bijzondere wetten en regelingen staat in de strafbepaling aangegeven of het een overtreding of misdrijf is. Al deze wetten kunt u vinden op www.wetten.nl

In het algemeen kan gezegd worden dat de wat ernstiger delicten, zoals diefstal, mishandeling en alcohol in het verkeer, misdrijven zijn. De overige delicten, zoals bijvoorbeeld openbare dronkenschap, bepaalde snelheidsovertredingen en onverzekerd rijden zijn overtredingen.

Misdrijven op het strafblad

Voor misdrijven zijn de regels simpel. Zodra u wordt verdacht van een misdrijf en de zaak in behandeling is genomen door het Openbaar Ministerie (OM) krijgt u een aantekening op uw justitiële documentatie. Als de zaak eenmaal is afgehandeld, wordt de beslissing van het OM of de uitspraak van de rechter bij die aantekening op het strafblad vermeld.

Ook een sepot of schikking (transactie) met het OM of een vrijspraak door de rechter wordt op het strafblad vermeld. Dus ook al bent u nooit vervolgd of al bent u vrijgesproken, op uw justitiële documentatie staat dat u verdachte bent geweest van dat misdrijf. Er zijn maar twee uitzonderingen: als de zaak is geseponeerd omdat u ten onrechte als verdachte bent aangemerkt (sepotcode 01) en bij de beslissing tot niet vervolgen na vaststelling door het OM van een rechtmatige geweldsaanwending van een opsporingsambtenaar (sepot 09).

Let op: onder misdrijven vallen ook feiten waarvan u dit misschien niet verwacht, zoals het bezit van een paar xtc-pillen (harddrugs) en kleine winkeldiefstallen. Ook mishandeling, bedreiging, vernieling, belediging en veel milieudelicten zijn misdrijven.

Overtredingen op het strafblad

De regels voor overtredingen zijn heel complex en er zijn veel uitzonderingen.

Als het delict dat u gepleegd heeft niet zo een uitzondering is (zie hierna) dan volgt in drie gevallen geen aantekening:
• er wordt een strafbeschikking opgelegd van minder dan € 100,00;
• de zaak wordt geseponeerd zonder bijzondere voorwaarden; of
• de rechter legt een geldboete op van minder dan € 100,00 en er is geen bijkomende straf opgelegd.
Een Mulder-gedraging komt ook niet in uw justitiële documentatie. Mulder-gedragingen zijn bepaalde lichtere verkeersovertredingen. U kunt ze herkennen aan de M in de rechterbovenhoek van de brief met de boete die u van het CJIB heeft gekregen.

Uitzonderingen

Welke overtredingen komen wel op de justitiële documentatie ook als ze zonder bijzondere voorwaarden worden geseponeerd of met een boete of strafbeschikking van minder dan
€ 100,00 worden afgedaan? Oftewel: wat zijn de uitzonderingen?

Dat zijn er behoorlijk veel. Bijvoorbeeld baldadigheid, openbare dronkenschap, vuilnis te vroeg buiten zetten, onverzekerd rijden, rijden zonder rijbewijs, gevaar op de weg veroorzaken en vele andere overtredingen komen altijd op uw strafblad.

U krijgt altijd een aantekening op uw strafblad voor de overtredingen die genoemd staan in lid 2 van artikel 4 van het Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens, zie:Artikel 4 Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens

Strafblad en minderjarigen

Was je tussen de 12 en 18 jaar toen je het strafbare feit pleegde? Dan komt het feit op je strafblad op dezelfde manier als voor volwassenen. Een HALT afdoening komt niet op je strafblad. Gegevens van minderjarigen worden altijd verstrekt aan de rechter of officier van justitie. Aan andere instanties worden de gegevens van minderjarigen minder snel verstrekt.

Verklaring van goed gedrag en strafblad

Zoals gezegd is er een verschil tussen wat op uw strafblad staat en de verklaring omtrent het gedrag (VOG, ook bekend als verklaring van goed gedrag). De regels die wij u op deze pagina uitleggen, gaan over het opslaan van gegevens over strafbare feiten in de justitiële documentatie. Voor het krijgen van een VOG gelden andere regels en (kortere) termijnen.

Dat u een strafblad heeft betekent dus niet dat u geen VOG krijgt. Dat verschilt per geval. Belangrijk is waarvoor u een VOG vraagt, wat er op uw strafblad staat en wanneer u een bepaald strafbaar feit heeft gepleegd of ervoor gestraft bent.

Hoe lang heb ik een strafblad?

Wanneer wordt een strafblad verwijderd? Daarvoor wordt een onderscheid gemaakt tussen misdrijven en overtredingen.

Overtredingen: hoe lang op het strafblad?

Justitiële gegevens van overtredingen worden verwijderd:
• 5 jaar na de einduitspraak of 5 jaar na het volledig betalen van een strafbeschikking;
• 10 jaar na de einduitspraak of 10 jaar na het volledig voldoen van een strafbeschikking als er een vrijheidsstraf of een taakstraf is opgelegd;
• 2 jaar na het overlijden van de persoon op wiens strafblad het feit staat.
Deze termijnen worden niet verlengd.

Misdrijven: hoe lang op het strafblad?

De regels voor verwijdering van misdrijven zijn ingewikkelder dan bij overtredingen.

De verwijderingstermijn hangt onder meer af van het strafmaximum dat voor dat feit in de wet staat. Dat is dus niet de straf die u kreeg maar de straf die u volgens de wet maximaal had kunnen krijgen.

Ook kan bij misdrijven de bewaartermijn verlengd worden.

Als geen sprake is van verlenging worden justitiële gegevens van misdrijven verwijderd:

Bij feiten waarvoor u volgens de wet minder dan 6 jaar gevangenisstraf kunt krijgen (bijvoorbeeld winkeldiefstal):

  • 20 jaar na de einduitspraak of 20 jaar na het volledig voldoen van de strafbeschikking.
  • In ieder geval 12 jaar na het overlijden van de persoon op wiens strafblad het feit staat.

Bij misdrijven waarvoor u volgens de wet minimaal 6 jaar gevangenisstraf kunt krijgen (bijvoorbeeld inbraak of winkeldiefstal samen met een ander):

  • 30 jaar na de einduitspraak of 30 jaar na het volledig voldoen van de strafbeschikking tenzij de duur van de gevangenisstraf of vrijheidsbenemende maatregel (bijvoorbeeld TBS) langer is dan 20 jaar, dan wordt de termijn van 30 jaar verlengd met 20 jaar (dus verwijdering na 50 jaar).
  • In ieder geval 20 jaar na het overlijden van de persoon op wiens strafblad het feit staat.

Bij alle zedenmisdrijven (ongeacht de opgelegde straf of het strafmaximum), bij levenslange gevangenisstraf of wanneer een maatregel zoals TBS langer dan 40 jaar duurt:

  • Na 80 jaar.

Verlenging en uitzonderingen

De termijn van 20 en 30 jaar wordt verlengd als er een nieuwe einduitspraak volgt voor een ander strafbaar feit. Dat houdt in dat als er meerdere misdrijven staan geregistreerd, alle geregistreerde misdrijven pas worden verwijderd zodra de bewaartermijn, die het verst in de toekomst ligt, is verstreken. Dat heet verlenging of cumulatie.

Is er een verschil voor minderjarigen?

Nee, zoals gezegd, gelden deze regels ook voor minderjarigen. Zie verder wat we hiervoor schreven.

Inzageverzoek

Als u zekerheid wilt hebben over de status van uw strafblad dan kunt u een inzageverzoek indienen via info@justid.nl zodat u bij de rechtbank de op uw naam geregistreerde gegevens kunt inzien.

U kunt hieraan geen rechten ontlenen!

*Belangrijk: om de regels zo begrijpelijk en duidelijk mogelijk uit te leggen, zijn sommige details in de regelgeving weggelaten. Bovendien verandert wetgeving regelmatig. U kunt daarom geen rechten ontlenen aan dit artikel.